گفته شود بايد به دنح نظر افكند و ديد كه در چه روز از ماه عربى واقع مىشود اگر در اول تا روز سوم آن بود بايد ديد روز بيست و نهم آن چه حال دارد اگر دوشنبه بود و ميان دنح و آن بيست و هفت روز بود يا بيشتر اول صوم است و اگر دوشنبه نبود دوشنبه ديگرى كه دنبال آنست خواهد بود و اگر دنح روز سوم از ماه عربى بود تا بيست و سوم آن بايد آن ماه را كنار گذاشت و به ماهى كه پس از آنست تا روز بيست و پنجم آن نظر كرد اگر با روز دوشنبه . موافق شد كه اول صوم است و گرنه دوشنبه‌اى كه پس از آن است و اگر از هشتم تا بيستم و تا آخر ماه شد آن ماه را نيز بايد كنار نهاد و به ماهى كه درپى آنست نظر كرد ولى بايد از روز ششم تا بيستم قضيه مزبور روى دهد تا بتوان اول روزه را بدست آورد . محمد بن عبد العزيز هاشمى در زيج خود كه نامش را كامل نهاده براى شناسايى روزه نصارى اين كار را كرده است كه اجتماع ماه شباط را بايد در نظر داشت و روزهايى كه در آن روى داده اگر علامات آن روزها ( بجد ) كه علامت قمر و مريخ و عطارد است روزه نصارى آن دوشنبه‌اى خواهد بود كه پيش از اين اجتماع روى داده و اگر روزهايى شد كه علامات آن ( اهوز ) است كه مربوط به شمس و مشترى و زهره و زحل است دوشنبه‌اى خواهد بود كه پس از اجتماع است . عمل مزبور درست است و مبنا و اساس آن همانست كه ما در پيش گفتيم وليك باز بايد قائل به تفصيل شد و برخى از روزها را استثنا كرد كه اگر اجتماع مذكور روز دوشنبه باشد روز روزه همانست و اگر اجتماع سه‌شنبه و چهارشنبه و پنجشنبه شد صوم دوشنبه‌ى متقدم است زيرا به آن اجتماع نزديكتر است و شرط صحت همه اين كارها آنست كه دوشنبه مزبور در حد روزه باشد و اگر حد صوم مقدم باشد يعنى پيش از دوم شباط باشد بايد آن اجتماع را كنار نهاده و هم خود را مصروف به اجتماع ديگرى كه در اواخر شباط يا اوايل آذار است مصروف سازيم . در زيج يوسف بن الفضل اليهودى الخيبرى مىبينيم كه او جدولى براى استخراج روزه مسيحيان ساخته كه پاره‌اى از خرانيقون و مؤامرات نصارى است كه اوسيبيس